Алынды: 25.05.2025
Қабылданды: 10.06.2026
Онлайн жарияланды: 30.06.2026
ӘОЖ 614.253.52:616.248
DOI: 10.26212/2227-1937.2026.10.44.005
АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ АУРУХАНАСЫНДА БРОНХ ДЕМІКПЕСІ БАР ПАЦИЕНТТЕРГЕ КҮТІМ КӨРСЕТУ БОЙЫНША МЕЙІРГЕРЛЕРДІҢ БІЛІМІН, КӨЗҚАРАСЫН ЖӘНЕ ПРАКТИКАЛЫҚ ДАҒДЫЛАРЫН БАҒАЛАУ: БІРМЕЗЕТТІК ЗЕРТТЕУ
Исенова Б. ¹, Аймбетова Г. ¹, Багиярова Ф. ¹, Айтманбетова А. ¹,
Кожекенова Ж. ¹, Абсатарова Г. ¹, Досумбекова И.¹, Атабаева А. ²,
Нукушева С. ¹, Қорғасбекова Ж.¹, Ізбасарова А.¹, Байтуғанова А. ³
¹ С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті, Алматы, Қазақстан
² Семей медицина университеті, Семей, Қазақстан
³ Астана медицина университеті, Мейіргер ісі кафедрасы, Астана, Қазақстан
Хат-хабарларға жауапты автор: Б. Исенова, e–mail: isenova.balday@mail.ru
Кіріспе: Бронх демікпесі пациенттерді үздіксіз оқытуды, ингаляторларды дұрыс қолдануды, клиникалық хаттамаларды сақтауды және үйлестірілген көпсалалы күтімді қажет ететін тыныс алу жолдарының маңызды созылмалы ауруы болып қала береді. Мейіргерлер пациенттерді оқытуға және стационар жағдайында демікпесі бар пациенттерге күтім көрсетуге тікелей қатысады, алайда Қазақстанда олардың білімі, көзқарасы және практикалық дағдылары (KAP) туралы жергілікті деректер шектеулі.
Мақсаты: Алматы қаласындағы аурухана жағдайында мейіргерлердің бронх демікпесі бар пациенттерге күтім көрсету бойынша білімін, көзқарасын және практикалық дағдыларын бағалау және KAP көрсеткіштерінің әлеуметтік-демографиялық сипаттамалармен байланысын талдау.
Материалдар мен әдістер: Бірмезеттік аналитикалық зерттеу 2025 жылғы қаңтар-ақпан айларында соматикалық бөлімшелердің 101 жарамды қызметкерінің ішінен жүйелі кездейсоқ іріктеу арқылы таңдалған 50 тіркелген мейіргер арасында жүргізілді. Іріктеме көлемі 10% рұқсат етілген қателікпен соңғы жиынтық формуласы бойынша есептелді. Деректер астма бойынша білім, көзқарас және практикаға арналған жарияланған құралдар мен қазіргі клиникалық ұсынымдар негізінде бейімделген өзін-өзі толтыруға арналған онлайн KAP-сауалнама арқылы анонимді түрде жиналды. Құрал әлеуметтік-демографиялық блокты, білім бойынша 15 сұрақты, көзқарас бойынша 12 сұрақты және практика бойынша 7 сұрақты қамтыды. Мазмұндық валидтілік сарапшылармен бағаланды, пилоттық тестілеу жүргізілді, домендердің ішкі келісімділігі қабылданарлық деңгейде болды. Сипаттамалық статистика, 95% сенімді аралықтар, хи-квадрат критерийі және Фишердің дәл критерийі қолданылды; статистикалық мәнділік p < 0,05 деңгейінде қабылданды. Нәтижелер: Жалпы 35 мейіргер (70%; 95% СА: 56,3-81,2) жақсы білім деңгейін, 38 мейіргер (76%; 95% СА: 62,6-86,0) оң көзқарасты және 40 мейіргер (80%; 95% СА: 66,9-89,2) құзыретті практикалық дағдыларды көрсетті. Орташа балл білім бойынша 11,2 ± 2,3, көзқарас бойынша 28,5 ± 4,1 және практика бойынша 5,6 ± 1,2 болды. Жас пен клиникалық еңбек өтілі KAP-тың барлық домендерімен статистикалық мәнді байланысты болды, ал білім деңгейі білім және көзқарас көрсеткіштерімен мәнді байланыс көрсетті және практика бойынша шекаралық мәнділікке ие болды.
Талқылау: Нәтижелер мейіргерлердің демікпе бойынша құзыреттілігі жалпы алғанда қолайлы екенін көрсетеді, бірақ патофизиологияны түсіну, ингаляторды қолдану техникасы және хаттамаларды сақтау бойынша олқылықтар бар екенін айқындайды. Зерттеуде пациенттердің клиникалық нәтижелері бағаланбағандықтан, алынған деректер мейіргерлік құзыреттіліктің демікпені бақылауға тікелей әсерін дәлелдемейді, керісінше білім беру қажеттіліктерін көрсетеді.
Қорытынды: Зерттеу стационарлық мейіргерлер арасында құрылымдалған үздіксіз кәсіби дамуды, практикалық симуляциялық тренингтерді және демікпе күтімі бойынша құзыреттілікті мерзімді қайта бағалауды енгізу қажеттілігін растайды.
Түйінді сөздер: бронх демікпесі; мейіргерлік құзыреттілік; білім, көзқарас және практика; KAP; ингаляция техникасы; бірмезеттік зерттеу; Қазақстан.
количество просмотров / 👁 59